Gündem

Itır Erhart Yazio: Notalar Birleştirir, Pekala Ya Replikler?

Sekiz aydır TurkuazLab Projesi grubu ile çalışıyorum; birlikte farklı vilayetlerde atölyeler yapıyoruz. Projenin emeli sivil toplum, akademi, medya ve siyasi partileri kutuplaşmayı azaltacak stratejiler ve araçlar ile donatarak toplumsal ahenge katkı sağlamak. Proje dahlinde hazırladığımız eğitim görüntülerinde her birimiz farklı bir başlık altında kutuplaşmayı ele alıyoruz. Benim görüntüm sanatın kutuplaşmayı azaltıcı, birleştirici gücü üzerine.

Sanatın bu manadaki gücünü birinci sefer ne vakit fark ettim, biliyor musunuz? Üniversitenin birinci ya da ikinci yılında – çok vakit geçti emin olamıyorum– annemin beni götürdüğü Zülfü Livaneli konserinde.

itir erhart yazio notalar birlestirir pekala ya replikler 0 LLDaWPyO

Livaneli’yi pek tanımıyordum o yıllarda; müziklerini da bilmiyordum. Sadece Leylim Ley’i duymuştum birkaç kere, sanırım. Livaneli beyaz gömleği ile sahneye çıktığında büyük bir alkış koptu. Eline mikrofonu aldığı andan, sahneden indiği ana kadar tüm müziklerine dev bir koro eşlik etti. Koro sahnede değil sahnenin tam karşısındaydı. Annem de bu korunun heyecanlı bir üyesiydi. Hiç unutmadığım bir an var:

Şu sılanın ufak tefek yolları

Ağrıdan sızıdan tutmaz elleri

Doruktan tırnağa şiir gülleri

Dördüncü dizeye geldiğinde durdu Livaneli. Dev koro bu ana hazırmış üzere, nerede gireceğinin provasını yapmış üzere tamamladı: “Yiğidim aslanım burada yatıyor”.  Birkaç müzik sonra nasıl olduğunu anlamadan, ben de dahil oluvermiştim:

Evvel Livaneli : Karlı kayın ormanında

Yürüyorum geceleyin

Sonra biz: Karlı kayın ormanında

Yürüyorum geceleyin

O denli büyülü bir akşamdı ki benim. Tahminen bir daha hiç görmeyeceğin beşerlerle çok özel bir anı, çok ağır hisleri paylaşmak… Tüm farklılıkların ötesine geçmek…

Eklektik Kelt müziğinden Kuzey Cazı’na uzanan notaların sihirli gücüne tekraren tanıklık ettim yıllar içinde. Bir geceliğine bir ortaya gelen koromuz Harbiye Açıkhava’da John Baez’e eşlik etti:

itir erhart yazio notalar birlestirir pekala ya replikler 1 AOheiyrL

Donna, Donna, Donna, Donna,

Donna, Donna, Donna, Don…

Birebir sahnede Brother Wind March’ın “bilinen bölümü”nün birinci notalarını duyduğumuz an Jan Garbarek’i çılgınca alkışladık; müziklerini ezbere bildiğimiz Loreena McKennitt’ı, Goran Bregoviç’i birlikte söylemeye devam etmek için tekraren sahneye davet ettik.  

Bu tarifsiz coşku anlarını birlikte yaşadığınız beşerlerle aranızda o denli enteresan, o denli kuvvetli bir bağ kuruluyor ki yıllar sonra rastgele bir ortamda biriyle karşılaşırsanız ve o akşamı birlikte deneyimlediğinizi fark ederseniz bir anda yıllardır tanışıyormuş üzere derin bir sohbete dalabiliyorsunuz: “Biliyor musun ben o bileti alabilmek için saatlerce kuyrukta beklemiştim…” “Ben de arkadaşımdan borç para almıştım…”, “ya ne akşamdı, yanımdaki adam Garbarek çalarken ağlamıştı…”

Biliyor musunuz birtakım repliklerin de bu türlü bir gücü var. “Alo Galaksi Taksi, otomobil yok” üzere. Turgut Özakman’ın 1987’de ‘Deliler’ oyunu için yazdığı bu replik bugün “Deli Bayramı”nı izlemek için DasDas’ın sahnesini dolduran yüzlerce seyirciyi birebir anda birebir histe birleştiriveriyor. Prömiyer akşamı oyunun süpervizörlüğünü yapan Metin Akpınar da izleyicilerin ortasındaydı.  Mert Fırat’ın masanın üzerinde çalan telefonu kaldırıp repliği söylemesi ile birlikte çılgın bir alkış koptu. Sonra izleyiciler sözleşmiş üzere ayağa kalktı ve Metin Akpınar’ın oyunu izlediği balkona dönüp büyük bir coşku ile alkışlamaya devam etti.

Mecnun Bayramı’nı iki farklı sahnede üç defa daha izledim. Her seferinde “o an” yaşandı. İzleyiciler, oyunun orta yerinde, o repliği duydukları an çılgınca güldü ve heyecanla alkışladı.

Sanatın birleştirici tesirini anlatırken, müziklerin, melodilerin yanı sıra, Mecnun Bayramı’ndan,  “Alo Galaksi Taksi, otomobil yok”tan ve izleyicideki karşılığından da bahsediyorum artık ve iştirakçilere soruyorum: “Sizin hiç tanımadığınız, tahminen de kendinizden uzak hissettiğiniz beşerlerle sanatta birleştiğiniz anlar oldu mu? Paylaşmak ister misiniz?”

Instagram

Twitter

Facebook

Kaynak: https://onedio.com/haber/itir-erhart-yazio-notalar-birlestirir-peki-ya-replikler-1066529

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu